Koroner anjiyo (koroner anjiyografi), kalbi besleyen atardamarların (koroner arterler) iç yapısını ve kan akışını görüntülemek amacıyla yapılan en temel teşhis yöntemidir. Bu işlem, damar sertliği nedeniyle oluşan darlıkların yerini ve derecesini kesin olarak saptayarak, uygulanacak tedavinin (ilaç, stent veya bypass) yol haritasını belirler.
Koroner Anjiyo Nedir?
Koroner anjiyo, gelişmiş bir röntgen cihazı altında, damar içine “kontrast madde” denilen özel bir boyanın verilmesiyle kalp damarlarının haritalandırılması işlemidir. Normal röntgen çekimlerinde görünmeyen damarlar, bu boyalı madde sayesinde ekranda siyah çizgiler şeklinde belirginleşir. Bu yöntem, damarlardaki tıkanıklıkları, kireçlenmeleri ve daralmaları bir film gibi gerçek zamanlı izlemeye olanak tanıyarak kalbin beslenme durumu hakkında en kesin bilgiyi sunar.
Koroner Anjiyo Neden Yapılır?
Koroner anjiyonun nedenleri, genellikle kalbe yetersiz kan gittiğine dair şüphelerin kesinleştirilmesine dayanır. Efor testi, sintigrafi veya eko gibi tetkiklerde risk saptanması, hastanın istirahatte veya hareketle gelen göğüs ağrısı yaşaması bu işlemin başlıca gerekçeleridir. Ayrıca ani gelişen kalp krizlerinde, tıkanan damarı acilen bulup açmak için hayati bir zorunluluktur. Kalp kapak ameliyatı planlanan hastalarda damar yapısını kontrol etmek amacıyla da rutin olarak uygulanır.
Koroner Anjiyo Nasıl Yapılır?
Koroner anjiyo uygulanışı, steril bir laboratuvar ortamında, hasta uyanıkken sadece giriş yapılacak bölgenin (el bileği veya kasık) uyuşturulmasıyla gerçekleştirilir. “Kateter” adı verilen ince ve bükülebilir tüplerle damar içinden ilerlenerek kalp damarlarının ağzına ulaşılır. Boyalı madde verildiği sırada röntgen görüntüleri kaydedilir; bu esnada hasta hafif bir sıcaklık hissi duyabilir. İşlem genellikle 15 ile 30 dakika arasında tamamlanır ve tanısal bir işlem olduğu için ağrısızdır.
Koroner Anjiyo Sonrası Neler Hissedilir?
Anjiyo sonrası belirtiler, işlemin yapıldığı bölgeye ve vücudun boyalı maddeye verdiği tepkiye göre değişir. El bileği veya kasık bölgesinde hafif bir sızı, hassasiyet veya küçük bir morluk görülmesi normaldir. Kontrast maddeye bağlı olarak işlemden sonra hafif bulantı veya ciltte döküntü gibi nadir reaksiyonlar gelişebilir. Hastalar genellikle işlemden birkaç saat sonra ayağa kalkabilir ve kalbinin durumuna dair net bilgiyi doktorundan aynı gün içinde öğrenebilir.
Anjiyo Sonrası İyileşme Nasıldır?
Anjiyo sonrası iyileşme, işlemin yapıldığı damar yolunun kapatılmasıyla başlar. Kasıktan yapılan işlemlerde kanamayı önlemek için hastanın bir süre kum torbası eşliğinde düz yatması gerekirken, el bileğinden yapılanlarda özel bir bileklik takılarak hasta hemen hareket edebilir. Evde ilk 24 saat boyunca istirahat edilmesi ve bol su içilmesi önerilir; su içmek, kullanılan boyalı maddenin böbrekler yoluyla vücuttan hızla atılmasını sağlar. Çoğu hasta ertesi gün iş hayatına veya günlük rutinlerine dönebilir.
Koroner Anjiyo Sonuçları Ne Anlama Gelir? Riskleri Nelerdir?
Koroner anjiyo sonuçları, damarların tamamen açık olduğunu, stent ile açılabilecek bir darlık bulunduğunu veya bypass ameliyatı gerektiğini ortaya çıkarabilir. Modern tıpta riskleri oldukça düşük (yüzde birin altında) olan bir işlemdir. Nadiren giriş yerinde kanama, boyalı maddeye bağlı böbrek sorunları veya damar duvarında zedelenme gibi komplikasyonlar gelişebilir. Ancak teşhisin sağladığı fayda ve hayat kurtarıcı bilgi, bu risklerin çok üzerindedir.
Anjiyo Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?
Anjiyo sonrası tıbbi yardım, özellikle işlem yapılan bölgede ani ve hızlı büyüyen bir şişlik, dinmeyen kanama veya şiddetli ağrı fark edildiğinde vakit kaybetmeden alınmalıdır. İşlem yapılan kol veya bacakta uyuşma, soğuma ya da renk değişikliği olması durumunda damar dolaşımı açısından uzmana başvurulmalıdır. Ayrıca işlemden sonraki ilk günlerde idrar miktarında ciddi bir azalma görülmesi, böbrek fonksiyonlarının kontrol edilmesi açısından büyük önem taşır.
Sık Sorulan Sorular
Anjiyo sırasında acı veya ağrı hisseder miyim?
Hayır. Girişim bölgesi lokal anestezi ile tamamen uyuşturulur ve işlem boyunca kateterin ilerleyişi hissedilmez. Kontrast madde verildiğinde kısa süreli bir sıcaklık hissi oluşabilir, ancak bu ağrı değildir.
Anjiyo sonrası kaç gün hastanede kalmak gerekir?
Tanısal anjiyo sonrası genellikle aynı gün veya en geç 24 saat içinde taburcu olunur. Eğer işlem sırasında stent takıldıysa (anjiyoplasti), bu süre bazen bir gece hastanede kalmayı gerektirebilir.
Kontrast madde vücutta ne kadar süre kalır?
Böbrek fonksiyonlarınız normalse, kontrast madde bol su tüketimiyle genellikle 24 saat içinde idrar yoluyla vücuttan tamamen atılır.
Anjiyo ile damar tıkanıklığı tespit edilirse hemen stent takılır mı?
Eğer hekim damardaki daralmanın kritik düzeyde olduğunu (genellikle yüzde 70 ve üzeri) tespit ederse ve hasta uygunsa, genellikle aynı seansta balon ve stent uygulaması ile tıkanıklık hemen giderilir.
Referanslar: Angiography
